Sąd państwowy lub polubowny może udzielić zabezpieczenia w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu. To założenie dotyczy postępowania procesowego i nieprocesowego. Gdy orzeczenie w postępowaniu poznawczym nie nadaje się do wykonania na drodze egzekucji, zabezpieczenie jest także dopuszczalne. Oznacza to, że możliwe jest uzyskanie zabezpieczenia w sprawie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego i sprawie o ukształtowanie stosunku prawnego.

Kto może się ubiegać o udzielenie zabezpieczenia?

Każdy, kto udowodni interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, może się o nie ubiegać poprzez złożenie stosownego wniosku. Opłata wynosi 100 zł, chyba że wniosek został złożony, wszczynając postępowanie. Nie trzeba tej opłaty uiszczać w przypadku wniosku o wszczęcie postępowanie nieprocesowe. Najczęstszymi przykładami uprawdopodobnienia roszczenia są faktury, umowy, ugody oraz wszelkie inne dokumenty.

Kiedy zabezpieczenia roszczenia nie jest możliwe?

 

Zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia. W niektórych sytuacjach występują oczywiście wyjątki:

– sprawy alimentacyjne;

– renta, czyli koszty leczenia przeznaczone z powodu odpowiedzialności za uszkodzenie zdrowia lub utratę życia, w czego skład wchodzi także zmiana uprawnień dożywotniej renty;

– wynagrodzenie za wykonaną pracę;

– do wysokości 20 000 zł za niezgodność towaru (umowa konsumencka), z powodu rękojmi, gwarancji jakości i kary umownej;

– do wysokości 20 000 zł z tytułu opłat mieszkalnych (najem, dzierżawa, korzystanie z lokalu użytkowego);

– naprawianie szkód w obszarze ochrony środowiska;

– wynagrodzenie dla wynalazcy projektu twórczego;

– kompensata dla ofiar czynów zabronionych;

– w czasie ustalania ojcostwa.

Jak wygląda proces o wniosek o udzielenie zabezpieczenia?

Na posiedzeniu niejawnym podejmowana jest decyzja o udzieleniu zabezpieczenia i jest doręczana obowiązanemu poprzez organ egzekucyjny. Wydanie postępowania może nastąpić także z urzędu. W takich przypadkach decyzja w sprawie orzeczenia z uzasadnieniem sąd wysyła bezpośrednio do organu egzekucyjnego, który powinien ją doręczyć obowiązanemu podczas pierwszej czynności egzekucyjnej. W przeciwnym wypadku może dojść na przykład do ukrycia majątku.

Ważne! Postanowienie jest doręczane obowiązanemu wraz z uzasadnieniem, chyba że zostało ono wydane przez Sąd II instancji w wyniku skierowania do tego sądu wniosku o udzielenie zabezpieczenia.

Przyczyny ustania zabezpieczenia roszczeń pieniężnych

Istnieją trzy sposoby ustania zabezpieczenia:

– osiągnięcie zamierzonego celu poprzez zabezpieczenie;

– ustanie z mocy prawa (upadek ubezpieczenia);

– uchylenie zabezpieczenia poprzez decyzję Sądu.

zakaz zbywania spółdzielczego ustanowanie zakazu zbywania

Egzekwowane zabezpieczenie roszczenia

Przepis artykułu 743 § 1 wskazuje, że jeżeli postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia podlega wykonaniu w drodze egzekucji, do wykonania tego postanowienia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu egzekucyjnym.

Według artykułu 743 § 1 postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia należy dokonać poprzez egzekucję, wykonawcę obowiązują przepisy o postępowaniu egzekucyjnym.

Ważne! Klauzule wykonalności wydaje Sąd z urzędu z chwilą wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia

Posiadając taki tytuł, osoba uprawniona może złożyć wniosek o wszczęcie postępowania. W tym celu zabezpieczenie roszczenia powędruje do Komornika. Opłata jest stosunkowa i wynosi 5% wartości świadczenia, jakie wskazuje roszczenie pieniężne. Komornik nie pobiera żadnej opłaty jeśli w udzieleniu zabezpieczenia istnieje jeden z powodów wyżej wymienionych, np. alimenty.

Co może być tytułami zabezpieczenia?

– postanowienia sądu (prokuratora) zaopatrzone w klauzulę wykonalności;

– nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym;

– Od 7 listopada 2019 roku wyrok pierwszej instancji sądu gospodarczego zasądzającego świadczenie w pieniądzu lub rzeczach zamiennych.

Zabezpieczenie roszczeń pieniężnych jest wykonywane przez Komornika. Może to być w formie obciążania nieruchomości, zajęcia wynagrodzenia za pracę, wierzytelność rachunku bankowego. Nie może jednak dopuścić się zajęcia rzeczy i praw, z których egzekucja jest całkowicie wyłączona.

Z racji tego, że postępowanie zabezpieczające nie ma samoistnego charakteru, lecz pozostaje w związku z postępowaniem w sprawie organ egzekucyjny po zabezpieczeniu roszczenia ustala tylko koszty wykonania zabezpieczenia, wydając stosowne postanowienie. Natomiast o ich rozstrzygnięciu decyduje Sąd na wniosek strony, której udzielił zabezpieczenia (dotyczy to również kosztów zastępowa w postępowaniu zabezpieczającym).

Kiedy mówimy o upadku zabezpieczenia?

Wskazane w ustawie przepisy regulują, kiedy zabezpieczenie ulega upadkowi z mocy prawa, a dzieje się tak w następujących sytuacjach:

– jeżeli w terminie nie nastąpi wszczęcie postępowania rozpoznawczego przez uprawnionego;

– w przypadku, gdy obowiązany przeleje na rachunek Ministerstwa Finansów kwotę zabezpieczenia zażądaną przez uprawnionego we wniosku;

– kiedy uprawniony nie uzyska w określonym terminie klauzuli wykonalności przeciw małżonkowi lub małżonce obowiązanego;

– w przypadku oddalenie powództwa, wniosku lub umorzenia postępowania rozpoznawczego, odrzucenia pozwu albo prawomocnego zwrotu;

– kiedy roszczenie zostało wcześniej zapłacone, jeżeli uprawniony nie wystąpił we wszczętym postępowaniu w sprawie o całość roszczenia albo wystąpił o roszczenie inne niż te, które zostało zabezpieczone;

– po przekroczeniu 2 miesięcy branych po uwagę od momentu uprawomocnienia się orzeczenia z roszczeniem, które podlegało zabezpieczeniu albo od uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu środka zaskarżenia wniesionego od tego orzeczenia przez obowiązanego;

– jeżeli uprawniony w terminie 30 dni liczonych od uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego roszczenie albo od uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu środka zaskarżenia wniesionego od tego orzeczenia przez obowiązanego nie wniósł o wykonanie kolejnych czynności egzekucyjnych, kiedy zabezpieczenia dokonano przez zajęcie ruchomości, wynagrodzenia za wykonaną pracę, wierzytelności z banku lub jakiejkolwiek wierzytelności albo innego prawa majątkowego, albo przez ustanowienie zarządu przymusowego nad firmą lub częścią gospodarstwa rolnego obowiązanego.

Sytuacje wymienione w pkt przedostatnim i ostatnim mają za zadanie zapobiec, aby uprawniony po wygraniu sprawy zwleka z wszczęciem postępowania egzekucyjnego utrzymywał bez uzasadnienia stan zabezpieczenia roszczenia.

Potrzebujesz pomocy z przygotowaniem wniosku? Sprawdź Komornik Katowice

5/5 - (9 głosów)